Parapharnalia

Bu sayfada diğer kategorilere girmeyen çalışmalarıma ulaşabilirsiniz.

One thought on “Parapharnalia

  1. https://youtu.be/xe79MyFora4

    Atatürk’lü ve Erdoğan’lı İki Buhranlı Yılın Karşılaştırması:
    Ekonometrik Bir İnceleme

    Prof. Dr. Ozan Yarman
    İstanbul Üniversitesi

      VERİLERE DAİR KAYNAKÇA:

    3 Aralık 2023 Dolar/TL Kuru: 28,915
    3 Aralık 2023 İsviçre Frangı/TL Kuru: 32,996
    3 Aralık 2023 İsviçre Frangı/Dolar Kuru: 1,141

    *

    1923’ten günümüze kümülatif enflasyon = “3,1% + 3,1% + 3,1% + 3,1% + 3,1% + 3,1% + -12,0% + -12,0% + -12,0% + -12,0% + -12,0% + -12,0% + 5,1% + 5,1% + 5,1% + 5,1% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 11,5% + 11,5% + 4,0% + 4,0% + 4,0% + 8,65% + 13,3% + 13,3% + 13,3% + 13,3% + 10,95% + 8,6% + 8,6% + 6,9% + 6,9% + 5,2% + 5,2% + 5,2% + 5,2% + 7,7% + 10,2% + 10,2% + 10,2% + 10,2% + 14,6% + 19% + 19% + 19% + 19% + 29,70% + 70,70% + 72,50% + 107,6% + 37,6% + 29,2% + 30,4% + 50,4% + 43,2% + 29,6% + 32,5% + 70,5% + 64% + 52,3% + 55,3% + 52,1% + 58,4% + 120,7% + 66,0% + 75,9% + 81,8% + 71,8% + 53,1% + 51,40% + 88,60% + 30,80% + 13,9% + 13,8% + 4,5% + 11,6% + 5,9% + 8,1% + 5,9% + 8,9% + 13,3% + 2,4% + 6,9% + 6,3% + 5,7% + 9,94% + 15,47% + 33,64% + 7,36% + 25,15% + 79,89% + 125,53% + 58,46%” = 24,2544 kat

    1935’ten günümüze kümülatif enflasyon = “5,1% + 5,1% + 5,1% + 5,1% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 19% + 11,5% + 11,5% + 4,0% + 4,0% + 4,0% + 8,65% + 13,3% + 13,3% + 13,3% + 13,3% + 10,95% + 8,6% + 8,6% + 6,9% + 6,9% + 5,2% + 5,2% + 5,2% + 5,2% + 7,7% + 10,2% + 10,2% + 10,2% + 10,2% + 14,6% + 19% + 19% + 19% + 19% + 29,70% + 70,70% + 72,50% + 107,6% + 37,6% + 29,2% + 30,4% + 50,4% + 43,2% + 29,6% + 32,5% + 70,5% + 64% + 52,3% + 55,3% + 52,1% + 58,4% + 120,7% + 66,0% + 75,9% + 81,8% + 71,8% + 53,1% + 51,40% + 88,60% + 30,80% + 13,9% + 13,8% + 4,5% + 11,6% + 5,9% + 8,1% + 5,9% + 8,9% + 13,3% + 2,4% + 6,9% + 6,3% + 5,7% + 9,94% + 15,47% + 33,64% + 7,36% + 25,15% + 79,89% + 125,53% + 58,46%” = 24,7884 kat

    25 Ekim 1935 tarihli Ulus Gazetesi’de Türkiye’nin nüfusu 16.188.767 kişi olarak saptanmıştır: https://www.gastearsivi.com/gazete/ulus/1935-10-25/1

    Kalkınma Bakanlığı’nın EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER kitabında 1935 yılı GSYH değerimiz 1,314 Milyon TL olarak verilmiştir: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/Ekonomik_ve_Sosyal_Gostergeler_1950_2014.pdf

    Günümüzde Türkiye nüfusu (bu çalışma tarihinde 86.005.178 Milyon kişi): https://www.worldometers.info/world-population/turkey-population

    IMF tarafından öngörülen 2023 GSYH değerimiz (1.067.000.000.000 USD): https://www.dunya.com/kose-yazisi/imf-turkiye-2023te-17nci-buyuk-ekonomi/707595

    Demek ki, 2023’te kişi başı GSYH değerimiz: 12.406 dolar yahut 358.728 TL (1923’teki 81 TL’nin 178,3 katı).

    Ömer Faruk Biçen’in “Türkiye’nin Yakın Dönem Enflasyon Deneyimi” makalesi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2448567

    Eksik 1977-78-79 enflasyon değerleri: https://www.worlddata.info/asia/turkey/inflation-rates.php

    Gülten Kazgan (Tanzimat’tan 21. Yüzyıla Türkiye Ekonomisi) ile normalize etmek için bunlar 1,141523446 ile çarpılır: https://media.turuz.com/Turkologi-2-2019/7028-Tanzimatdan_21.Yuzyila_Turkiye_Ekonomisi-Gulten_Qazqan-2006-539s.pdf

    2022 ve 2023 için Yİ-ÜFE verileri:
    https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-%C4%B0%C3%A7i-%C3%9Cretici-Fiyat-Endeksi-Ocak-2023-49394&dil=1 ve https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yurt-Ici-Uretici-Fiyat-Endeksi-Ekim-2023-49401

    *

    1935’te Türk tornacı aylığı 60 liradır (günümüzdeki karşılığı 51 USD): https://www5.tbmm.gov.tr/tutanaklar/TUTANAK/TBMM/d05/c003/tbmm05003027ss0113.pdf

    1935’te Türkiye’de kiloluk ekmek 11 kuruş ila 16 kuruş arasında bir yerdedir ve Türk tornacı maaşıyla 425 aded alabilmektedir: https://belleten.gov.tr/tam-metin/2541/tur ve https://www.gastearsivi.com/gazete/haber/1935-07-11/4

    1935’te Amerikan kalifiye işçi aylığı (1,758 USD x 8 saat x 260 işgünü) / 12 = 304,72 dolardır (günümüzdeki karşılığı 6844 USD): https://www.jstor.org/stable/41814877

    1935’te Amerika’da kiloluk ekmeğe denk düşen fiyat kabaca 20 senttir ve Amerikan işçi maaşıyla 1525 aded alabilmektedir: https://www.chronline.com/stories/today-in-history-bread-prices-increase-to-9-cents-in-1935,178379

    1934’te İsviçreli marangozun aylığı (günlük 9,97 CHF x 260 işgünü) / 12 (https://escoe-website.s3.amazonaws.com/wp-content/uploads/2019/12/01162425/The-Ministry-of-Labour-Gazette-Sep-1935.pdf) = 216,02 İsviçre Frangıdır ve günümüzdeki karşılığı 7128 USD olmaktadır: https://lik-app.bfs.admin.ch/fr/lik/rechner?periodType=Monatlich&start=01.1935&ende=10.2023&basis=AUTO&betrag=100)

    1934’te İsviçre’de kiloluk ekmeğin fiyatı 33 ila 40 centimes arasındadır ve İsviçreli marangoz maaşıyla 600 aded alabilmektedir: https://swissvotes.ch/attachments/8aa718ca66e9acbe9de62013612c16ab8491fe91e86a9faeeba3d7d7f8bd3363

    *

    2023’te Türk tornacının ortalama aylığı 30.700 TL olup (https://www.eleman.net/meslek/tornaci/maas) 35 TL’lik kiloluk ekmekten (https://www.imzagazetesi.com/vali-tutulmaz-acikladi-en-yuksek-fiyatla-ekmek-satisi-yapilan-il-zonguldak) 880 adet alabilmektedir.

    2023’te Amerikan kalifiye işçi aylığı (19,39 USD x 8 saat x 260 işgünü) / 12 = 3360,93 USD’dir (https://www.ziprecruiter.com/Salaries/Skilled-Worker-Salary) ve yaklaşık 3,5 dolar ederinde kiloluk ekmekten (https://thehill.com/homenews/nexstar_media_wire/3887742-how-expensive-are-groceries-in-2023-these-5-graphs-show-prices-skyrocket) 960 adet alabilmektedir.

    2023’te İsviçre’deki kalifiye işçi aylığı 6436 CHF’dir (https://wagecentre.com/work/work-in-europe/salary-in-switzerland) ve yaklaşık 8 CHF fiyatındaki kiloluk ekmekten (https://www.combien-coute.net/pain/suisse/geneve) 800 adet alabilmektedir.

    *

    2023’te asgari ücret ve altı alan Amerikan işçiler 1,6 Milyondur ve 340 Milyonluk nüfusun binde 4,7’sidirler: https://www.zippia.com/advice/minimum-wage-statistics

    Aynı durumdaki (2022 verilerine göre) 6,3 milyon asgari ücretli (https://disk.org.tr/2021/12/disk-ar-asgari-ucret-gercegi-raporu-2022-yayimlandi) bölü istihdam edilen toplam 30.752.000 kişi (https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2022-49390) çarpı 31.724.000 kişilik 2023 istihdam sayısı (https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-III.-Ceyrek:-Temmuz—Eylul,-2023-49381) EŞİTTİR 6,5 Milyon asgari ücretli Türk, ki toplam nüfusun yüzde 13,12’si yapıyor.

    Aynı durumdaki ortalama asgari ücret alan İsviçre işçisi (https://www.ch.ch/en/work/minimum-wage-and-average-salary/#minimum-wages-in-switzerland-amounts) 2016’ta ekonomik olarak faal nüfusun yüzde 4’ü olduğuna göre (https://www.ilo.org/global/topics/wages/minimum-wages/beneficiaries/WCMS_460952/lang–en/index.htm), 2020 itibariyle hala geçerli olduğu varsayılabilecek faal nüfus da toplamın yüzde 80 olarak alındığında (https://www.bfs.admin.ch/bfs/en/home/statistics/work-income/employment-working-hours/economically-active-population/economically-active-persons-canton.html), 2023’te 281.000 / 8,8 Milyon kişi = yüzde 3,2 eder.

    2023’te asgari ücret rakamımız (11.402,32 TL yani 394,34 USD): https://www.turmob.org.tr/ekutuphane/download/6cbf9e09-0398-4e4c-b99b-ae1fa68f4866

    2023’te Amerikalı’nın asgari ücreti (7,25 USD x 8 saat x 260 işgünü) / 12 = 1257,67 USD olup, Türk işçinin 3,19 katıdır.

    2023’te İsviçreli’nin ortalama asgari ücreti (21,124 x 8 saat x 260 işgünü) / 12 = 3661,49 CHF (x kur = 4178 USD) olup, Türk işçinin 10,6 katıdır.

    *

    Switzerland Unemployment Rate increased to 4.35% in Sep 2023, from the previously reported figure of 4.27% in Aug 2023. Switzerland Unemployment Rate is updated monthly, available from Jan 1991 to Sep 2023, with an average rate of 4.15%.

    https://www.ceicdata.com/en/indicator/switzerland/unemployment-rate

    The unadjusted unemployment rate in the United States stood at 3.6 percent in October 2023. This data is not seasonally adjusted. The adjusted monthly unemployment rate can be found here and the monthly civilian labor force participation rate here.

    https://www.statista.com/statistics/273559/unadjusted-monthly-unemployment-rate-in-the-us

    Turkey Unemployment Rate dropped to 9.10% in Sep 2023, from the previously reported figure of 9.20% in Aug 2023. Turkey Unemployment Rate is updated monthly, available from Jan 2005 to Sep 2023, with an average rate of 10.20%.

    https://www.ceicdata.com/en/indicator/turkey/unemployment-rate

    *

    #OzanYarman, #TÜİK, #Ekonomi

Comments are closed.